لیبل چیست؟ بررسی انواع آن و کاربردهای آن

لیبل (Label) برچسب چاپ‌شده‌ای است که روی محصول یا بسته‌بندی آن چسبانده، دوخته یا آویزان می‌شود و نام محصول، مشخصات، اطلاعات قانونی و هویت برند را به خریدار نشان می‌دهد. معادل فارسی لیبل همان «برچسب» است و به همین دلیل لیبل را شناسنامه محصول هم می‌نامند.

در این مطلب از تورنگ معنی لیبل، فرق آن با برچسب، استیکر و اتیکت، بخش‌های تشکیل‌دهنده و انواع لیبل از نظر جنس و کاربرد را بررسی می‌کنیم تا بدانید برای محصولتان کدام نوع مناسب است. نمونه‌های آماده و قابل چاپ را هم در صفحه لیبل بسته بندی تورنگ می‌بینید.

لیبل چیست؟

لیبل هر برچسب یا نشانی است که اطلاعات یک محصول را روی خود آن یا بسته‌بندی‌اش ثبت می‌کند. شکل رایج آن لیبل پشت‌چسب‌دار است که روی شیشه، جعبه، پاکت یا ظرف چسبانده می‌شود، اما لیبل پارچه‌ای دوخته‌شده روی لباس و برچسب آویز هم در همین خانواده قرار می‌گیرند. واژه لیبل از انگلیسی وارد فارسی شده و در بسته‌بندی، «لیبل» و «برچسب» تقریباً به یک معنا به کار می‌روند.

فرق لیبل با برچسب، استیکر و اتیکت چیست؟

این چهار واژه در بازار گاهی به جای هم به کار می‌روند، اما معمولاً این تفاوت‌ها را دارند:

تفاوت لیبل، برچسب، استیکر و اتیکت در کاربرد رایج بازار

واژه	معنی رایج	کاربرد معمول
لیبل	برچسب اطلاعاتی محصول، بیشتر پشت‌چسب‌دار و رولی	شیشه و ظرف، جعبه، بطری، محصولات خانگی
برچسب	معادل فارسی لیبل و واژه‌ای عام	هر نوع نشان چسبی یا آویز
استیکر	برچسب تزئینی یا تبلیغاتی، بیشتر برش‌خورده	تبلیغات، هدیه، تزیین لپ‌تاپ و خودرو
اتیکت	نشان پارچه‌ای یا مقوایی پوشاک	مارک پشت یقه، راهنمای شست‌وشو، تگ آویز

برای آشنایی با نشان‌های مخصوص پوشاک، مطلب معرفی انواع لیبل لباس را بخوانید.

لیبل از چه بخش‌هایی ساخته می‌شود؟

لیبل پشت‌چسب‌دار سه لایه دارد و جنس هر لایه، کارایی لیبل را تعیین می‌کند:

1. رویه: سطحی که چاپ روی آن انجام می‌شود؛ کاغذ، PVC، پلی‌پروپیلن، فویل متالایز یا پارچه.
2. چسب: لایه‌ای که لیبل را به سطح محصول می‌چسباند. چسب دائم برای لیبل همیشگی و چسب جداشونده (ریموو) برای لیبل موقت استفاده می‌شود.
3. زیره (کاغذ پشت): کاغذ سیلیکون‌خورده‌ای که چسب را تا زمان مصرف محافظت می‌کند و هنگام چسباندن جدا می‌شود.

لیبل چه کاربردی دارد؟

کار اصلی لیبل معرفی محصول است، اما در عمل چند نقش هم‌زمان دارد:

• اطلاع‌رسانی: نام، وزن، ترکیبات، تاریخ تولید و انقضا و روش مصرف. در مواد غذایی، آرایشی و دارویی، فهرست اطلاعات اجباری لیبل را ضوابط سازمان غذا و دارو و استاندارد ملی تعیین می‌کند.
• برندسازی: رنگ، لوگو و شکل لیبل، محصول را در قفسه از محصولات مشابه متمایز می‌کند.
• ردیابی: بارکد و کد QR روی لیبل، فروش و موجودی انبار را قابل پیگیری می‌کند؛ مطلب لیبل بارکد چیست این کاربرد را توضیح داده است.
• امنیت: لیبل پلمپ و خردشونده نشان می‌دهد بسته پیش از رسیدن به مشتری باز شده است یا نه.

لیبل تقریباً در همه صنایع به کار می‌رود: بسته‌بندی مواد غذایی و آرایشی، پوشاک، قطعات خودرو، لوازم الکتریکی و دیجیتال، کود و مواد شیمیایی، کالاهای اداری و محصولات خانگی. برای محصولاتی که در خانه تولید می‌شوند، مطلب طراحی لیبل محصولات خانگی راهنمای کاملی است.

انواع لیبل از نظر جنس

جنس لیبل باید با سطح محصول و شرایط نگهداری آن هماهنگ باشد. پیش از سفارش، به ظاهر و دوام مورد نیاز هم فکر کنید و اگر طراحی را هم خودتان انجام می‌دهید، راهنمای جامع طراحی لیبل بسته‌بندی برای محصولات مختلف را بخوانید. جنس‌های رایج لیبل این‌ها هستند:

لیبل کاغذی

نوعی ساده و کم‌هزینه از لیبل است که رویه آن کاغذ تحریر یا گلاسه است. برای محیط خشک و محصولاتی مثل جعبه، پاکت و ظرف خشکبار مناسب است و در تماس با آب یا روغن آسیب می‌بیند.

لیبل PVC

رویه پلاستیکی دارد و در دو نوع سفید و شفاف تولید می‌شود. آب و رطوبت به آن آسیب نمی‌زند و برای بطری، ظرف یخچالی و محصولات بهداشتی مناسب است. در نوع شفاف، رنگ پس‌زمینه محصول از زیر لیبل دیده می‌شود و باید در طراحی در نظر گرفته شود. درباره لیبل‌های مقاوم در برابر آب، مطلب هر آنچه درباره چاپ لیبل ضد آب باید بدانیم را ببینید.

لیبل متالایز

رویه آن فیلم یا کاغذی با پوشش فلزی نقره‌ای یا طلایی است و ظاهری براق و درخشان دارد. برای محصولات لوکس، شکلات، عطر و هدیه انتخاب می‌شود و نوع فیلمی آن در برابر رطوبت مقاوم‌تر از نوع کاغذی است.

لیبل متال

لیبل متال یا فلزی برای سطوح صنعتی و قطعاتی ساخته می‌شود که مشخصاتشان باید سال‌ها خوانا بماند، مثل پلاک مشخصات موتور، الکتروموتور و تجهیزات. رویه آن فویل آلومینیوم یا فیلم متالایز مقاوم است و چسب قوی آن پس از چسباندن به‌سختی جدا می‌شود.

لیبل حرارتی

برای چاپ با پرینترهای حرارتی مستقیم ساخته می‌شود و به ریبون نیاز ندارد؛ برای همین در لیبل پستی، فیش و لیبل ترازوهای فروشگاهی رایج است. سطح آن به گرما و نور حساس است و با گذشت زمان یا زیر آفتاب تیره می‌شود. نمونه کاربرد آن لیبل پستی است.

لیبل اموال و پلمپ

لیبل اموال کد یا شماره شناسایی دارایی‌های یک سازمان را نشان می‌دهد و معمولاً روی متریال خردشونده چاپ می‌شود؛ یعنی اگر کسی بخواهد آن را جدا کند، تکه‌تکه می‌شود و نمی‌توان آن را به کالای دیگری منتقل کرد. لیبل پلمپ با همین منطق روی درب جعبه و بسته چسبانده می‌شود تا باز شدن آن مشخص باشد؛ نمونه آن لیبل پلمپ با چاپ اختصاصی است.

لیبل ژله‌ای (سه‌بعدی)

روی لیبل چاپ‌شده لایه‌ای رزین شفاف ریخته می‌شود که سطح آن را گنبدی و برجسته می‌کند. نتیجه، لیبلی براق، مقاوم در برابر خراش و آب و با حس لمسی متفاوت است که برای لوگوی محصولات لوکس، لوازم الکترونیکی و هدایای تبلیغاتی استفاده می‌شود.

لیبل اسکرچ یا رمزدار

لایه‌ای نقره‌ای یا طوسی است که روی کد یا رمز چسبانده می‌شود و با خراشیدن کنار می‌رود. یک‌بارمصرف است و پس از خراشیده‌شدن دوباره قابل استفاده نیست؛ برای کارت شارژ، کارت هدیه و کد قرعه‌کشی به کار می‌رود.

لیبل رول پارچه‌ای

نوار پارچه‌ای از جنس پلی‌استر یا ساتن نایلونی است که در دو نوع براق و مات چاپ می‌شود و قابلیت چاپ دورو دارد. کاربرد اصلی آن در پوشاک، برای راهنمای شست‌وشو و مشخصات پارچه است. اگر میان لیبل چاپی و بافتی مرددید، مقایسه لیبل چاپی و بافت را بخوانید و برای سفارش به صفحه اتیکت لباس بروید.

لیبل شرینک اسلیو

فیلمی پلیمری به شکل آستین است که دور ظرف قرار می‌گیرد و با حرارت جمع می‌شود تا کاملاً روی بدنه بنشیند. تمام بدنه یا بخشی از بطری، قوطی و ظرف‌های خمیده را می‌پوشاند و برای بسته‌بندی چندتایی هم استفاده می‌شود.

لیبل یووی

لیبلی است که پس از چاپ، پوشش ورنی یووی می‌گیرد تا براق‌تر شود و رنگ‌ها و جزئیات تصویر بهتر دیده شوند؛ این پوشش در برابر خراش و رطوبت هم محافظت بیشتری می‌دهد. این نوع را با لیبل UV DTF اشتباه نگیرید که روشی جدا برای انتقال طرح بدون زمینه روی سطوح سخت است؛ تفاوت این دو روش در مطلب شباهت‌ها و تفاوت‌های چاپ DTF و UVDTF آمده است.

لیبل‌های خاص

لیبل‌هایی که با برش، جنس یا پوشش سفارشی ساخته می‌شوند و در دسته‌های بالا جا نمی‌گیرند؛ مثل لیبل برش‌خورده به شکل محصول، لیبل طلاکوب و لیبل امنیتی هولوگرام‌دار.

انواع لیبل از نظر جنس در یک نگاه

جنس	مقاومت در برابر آب	کاربرد رایج
کاغذی	کم	جعبه، پاکت، ظرف خشکبار
PVC سفید یا شفاف	بالا	بطری، ظرف یخچالی، محصولات بهداشتی
متالایز	نوع فیلمی بالا، نوع کاغذی کم	محصولات لوکس، شکلات، عطر
متال	بالا	پلاک مشخصات تجهیزات صنعتی
حرارتی	کم؛ حساس به گرما و نور	لیبل پستی، فیش، لیبل ترازو
خردشونده (اموال و پلمپ)	متوسط	اموال سازمانی، پلمپ بسته
ژله‌ای	بالا	لوگوی برجسته، لوازم الکترونیکی
رول پارچه‌ای	شستنی	راهنمای شست‌وشوی لباس
شرینک اسلیو	بالا	بطری و قوطی، بسته‌بندی چندتایی

انواع لیبل از نظر کاربرد

• لیبل بسته‌بندی محصول: روی جعبه، شیشه، پاکت و ظرف، با اطلاعات و هویت برند.
• لیبل پستی: نشانی فرستنده و گیرنده و کد رهگیری روی بسته‌های ارسالی.
• لیبل پلمپ: روی درب جعبه یا پاکت برای نشان دادن باز نشدن بسته.
• لیبل بارکد: برای فروشگاه، انبار و ردیابی موجودی.
• لیبل لباس: مارک برند، سایز و راهنمای شست‌وشو روی پوشاک.
• لیبل اموال: شناسایی تجهیزات و دارایی‌های سازمان.

چطور لیبل مناسب محصول را انتخاب کنیم؟

پیش از سفارش چاپ، به این چهار سؤال جواب دهید:

1. سطح محصول چیست؟ شیشه و پلاستیک صاف با لیبل PVC و کاغذی به‌خوبی کار می‌کنند؛ سطح خمیده و نامنظم به لیبل انعطاف‌پذیر یا شرینک اسلیو نیاز دارد.
2. محصول کجا نگهداری می‌شود؟ برای یخچال، حمام و محصولات روغنی، لیبل مقاوم در برابر آب انتخاب کنید؛ مطلب لیبل ضد آب چیست این گزینه‌ها را مقایسه کرده است.
3. لیبل چه مدت باید بماند؟ برای برچسب موقت چسب جداشونده و برای مشخصات دائمی چسب دائم یا لیبل متال مناسب است.
4. به چند لیبل نیاز دارید؟ در تیراژ کم، لیبل آماده یا چاپ دیجیتال و در تیراژ بالا چاپ رولی اقتصادی‌تر است.

برای مقایسه دقیق جنس‌ها، مطلب انتخاب مواد مناسب برای چاپ لیبل بسته‌بندی را بخوانید. سفارش چاپ اختصاصی هم از صفحه چاپ لیبل انجام می‌شود.

سؤالات متداول درباره لیبل

مطالب و صفحات مرتبط

• معرفی کامل انواع لیبل پشت‌چسب‌دار
• راهنمای جامع چاپ لیبل شمع
• دستگاه لیبل‌زن چیست و چه کاربردی دارد؟

مشاهده انواع لیبل بسته بندی